De onderwijssystemen en de hieraan gekoppelde zakenmodellen moeten flexibel genoeg zijn om te kunnen reageren op de veranderende externe factoren en zich te handhaven. De universiteiten zien zich momenteel geconfronteerd met een groeiende vraag naar afgestudeerden in de wetenschappen die in het Engels STEM (wetenschap, techniek, werkbouwkunde en wiskunde) worden genoemd, in een situatie waarin het aantal studenten afneemt en er onaangename veranderingen in de toekenning van financiële middelen op landelijk niveau plaatsvinden.

Het is van wezenlijk belang de plaats en rol binnen de innovatiesamenleving te kennen die niet alleen de traditionele (op onderzoek gebaseerde) universiteiten maar ook de (op onderwijs gebaseerde) universiteiten voor afstandsonderwijs. Terwijl de traditionele universiteiten strategieën beginnen toe te passen om de lerende op zijn leertraject te voorzien, realiseren zich de universiteiten voor afstandsonderwijs dat het bieden van onderwijs alleen, zonder vernieuwingen en ondernemersgeest, het einde betekent. Als zij voorbereid willen zijn op het komende decennium moeten deze universiteiten zich inspannen om toegevoegde waarde te creëren en hun institutionele modellen overeenkomstig te vernieuwen.

Sinds 2009, uitgeroepen tot het jaar van de creativiteit en de innovatie, wil de Europese Commissie de innovatie en het entrepreneurschap in de lidstaten stimuleren. In dit artikel worden de open universiteiten en universiteiten voor afstandsonderwijs (in het bijzonder) beoordeeld op hun vermogen tot innovatie dat verder strekt dan flexibel onderwijs teneinde nieuwe methoden voor academisch en commercieel entrepreneurschap te genereren, waaronder (netwerk-) initiatieven voor onderwijs- en ondernemingsincubatie, een essentiële voorwaarde om succesvol (op de lange termijn) te zijn, niet alleen voor universiteiten maar ook voor ondernemingen, economie en samenleving in zijn geheel.