Ειδικότερα, το άρθρο εξετάζει την παρούσα Ευρωπαϊκή δημόσια συζήτηση για την e-Learning, τη δια βίου εκπαίδευση και την καινοτομία που επιφέρουν οι ΤΠΕ στα συστήματα εκπαίδευσης και κατάρτισης της Ε.Ε. Αναλύοντας πρώτα την κρίση που φαίνεται να περνά αυτή τη στιγμή η ίδια η έννοια της e-Learning, ως προς την ορολογία και τις έννοιες, το άρθρο δηλώνει ότι, κατά περίεργο τρόπο, η πρακτική χρήσης ΤΠΕ στην υποστήριξη της μαθησιακής διαδικασίας φαίνεται να είναι πιο διαδεδομένη και καλύτερα διαρθρωμένη παρά ποτέ. Επιπλέον, ενώ κατά το έτος 2000 η e-Learning θεωρείτο η μοναδική μεγα-τάση για τα εκπαιδευτικά και εταιρικά συστήματα, όπως προκύπτει από την πείρα μας αυτό δεν είναι αλήθεια. Στην πραγματικότητα, ο σκοπός, τα παιδαγωγικά μοντέλα – ή μάλλον η μαθησιακή κτήση – η οργάνωση και οι οικονομικές προϋποθέσεις της e-Learning είναι άκρως διαφοροποιημένα, όχι μόνο ανάλογα με τα μαθησιακά υπο-συστήματα (σχολείο, ανώτερη εκπαίδευση, επαγγελματική κατάρτιση, κλπ.), αλλά και ανάλογα με τις αντιλήψεις των υπευθύνων για την προώθηση και τον σχεδιασμό συστημάτων e-Learning.

Για να αντιληφθούμεκαλύτερα αυτά τα διαφορετικά είδη και διαφορετικές αντιλήψεις για την e-Learning, πέραν του κλασικού διαχωρισμού της σε τομείς, το HELIOS προτείνει την έννοια των Εδαφών e-Learning. Πρόκειται για πρόσθετα επίπεδα διαφοροποίησης και διάρθρωσης του φαινομένου «ΤΠΕ για μάθηση», ικανά να κατανοήσουν καλύτερα την παρούσα και μέλλουσα δυναμική της e-Learning.

Στη συνέχεια, ερευνάται η σχέση μεταξύ e-Learning και καινοτομίας στη μάθηση. Τα αποτελέσματα του HELIOS δείχνουν ότι, εκτός από τις τάσεις και την προβολή της ορολογίας, ο «ιδανικός χώρος» για νέα e-Learning δεν είναι εκεί όπου πρέπει να διανεμηθεί η παγιωμένη γνώση, αλλά μάλλον εκεί όπου αναπτύσσεται νέα γνώση, εκεί όπου πρόκειται να επιτευχθούν με συμμετοχικό τρόπο οι κοινοί στόχοι για καινοτομία.

Ακολουθεί ο συλλογισμός γύρω από το πώς οραματίζεται το HELIOS την e-Learning του 2010, και ειδικότερα γύρω από τους διαφορετικούς ρυθμούς αλλαγής στα διαφορετικά εδάφη e-Learning. Είναι χαρακτηριστικό ότι η ταχύτητα που παρατηρείται είναι υψηλότερη στα περιβάλλοντα μη θεσμοθετημένης μάθησης, αυξημένη στο εταιρικό περιβάλλον και μάλλον χαμηλή στην θεσμοθετημένη εκπαίδευση και κατάρτιση.

Ως γενικό συμπέρασμα, σύμφωνα με τα ευρήματα του παρατηρητηρίου του HELIOS, ο νέος χώρος για e-Learning, ως καταλύτης της καινοτομίας και βελτιωτής των μαθησιακών διαδικασιών της μη θεσμοθετημένης μάθησης, απαιτεί μία εντελώς νέα πολιτική προσέγγισης, στην οποία οι σχεδιαστές στρατηγικών για την εκπαίδευση δεν θα είναι οι μόνοι, και ίσως ούτε καν οι κύριοι παράγοντες. Η μάθηση θα πρέπει να προωθείται όταν και όπου συμβαίνει: οι τοπικοί και περιφερειακοί σχεδιαστές στρατηγικών ανάπτυξης είναι σωστά τοποθετημένοι ώστε να μπορούν να εφαρμόζουν εποικοδομητικές πολιτικές από αυτή την άποψη.